Wat een procedure kost

Griffierecht

Wie een procedure begint of daarin verschijnt, betaalt griffierecht aan de rechtbank. De bedragen worden jaarlijks vastgesteld. Voor kantonzaken gelden in 2026 de volgende tarieven:

Bij de rechtbank, voor zaken boven 25.000 euro, betaalt een natuurlijk persoon in 2026 1.414 euro tot een vordering van 100.000 euro en 2.803 euro daarboven. Voor een rechtspersoon is dat 3.083 euro, 7.062 euro en boven een miljoen 10.487 euro. Zaken van onbepaalde waarde, zoals een echtscheidingsverzoek, kosten 341 euro voor een natuurlijk persoon. Wie een laag inkomen heeft, betaalt in de meeste zaken een verlaagd tarief van 93 euro. De actuele tabellen staan op rechtspraak.nl.

Overige kosten

• Advocaat: meestal op uurbasis, exclusief 21 procent btw. Het grootste deel van de rekening.
• Gerechtsdeurwaarder: voor het uitbrengen van de dagvaarding en later de tenuitvoerlegging.
• Deskundigen: een taxateur, bouwkundige of medisch adviseur als de rechter dat nodig vindt; het voorschot komt meestal voor rekening van de partij met de bewijslast.
• Getuigen: reiskosten en vergoeding voor gemiste tijd.

Proceskostenveroordeling

De partij die verliest, wordt meestal veroordeeld in de proceskosten van de winnaar. Dat klinkt gunstiger dan het is. De vergoeding voor advocaatkosten wordt berekend met een forfaitair puntensysteem, het liquidatietarief, dat gebaseerd is op het aantal proceshandelingen en de waarde van de zaak. In de praktijk dekt het slechts een deel van de werkelijke kosten. In familiezaken worden de kosten meestal gecompenseerd: ieder draagt de eigen kosten.

Kostenrisico bij een toevoeging

Een toevoeging of rechtsbijstandverzekering dekt de eigen advocaat, maar niet altijd een veroordeling in de proceskosten van de wederpartij. Wie verliest, kan dus ook met gesubsidieerde rechtsbijstand een rekening van de andere partij krijgen. Verzekeraars vergoeden die kosten meestal wel, binnen de polisgrenzen.

Een eenvoudige afweging