Welk stelsel geldt
| Situatie | Wat gemeenschappelijk is |
|---|---|
| Getrouwd voor 1 januari 2018 zonder voorwaarden | Algehele gemeenschap: vrijwel alles, ook wat voor het huwelijk al bezeten werd en erfenissen zonder uitsluitingsclausule |
| Getrouwd vanaf 1 januari 2018 zonder voorwaarden | Beperkte gemeenschap: wat tijdens het huwelijk is opgebouwd; bezit van voor het huwelijk en erfenissen en schenkingen blijven privé |
| Huwelijkse voorwaarden | Wat de notariële akte bepaalt, bijvoorbeeld koude uitsluiting of een verrekenbeding |
De peildatum voor de omvang van de gemeenschap is de dag waarop het verzoek tot echtscheiding bij de rechtbank is ingediend. Wat daarna wordt verdiend of uitgegeven, valt buiten de gemeenschap.
Huwelijkse voorwaarden met een verrekenbeding
Een periodiek verrekenbeding verplicht partners jaarlijks het overgespaarde inkomen te verrekenen. Veel stellen doen dat nooit. Bij een scheiding wordt dan alsnog verrekend over alle jaren, en wordt vermoed dat bestaand vermogen uit overgespaard inkomen is gevormd, tenzij het tegendeel blijkt. Wie huwelijkse voorwaarden heeft, doet er goed aan de akte vroeg te laten lezen.
De koopwoning
Bij een gezamenlijke woning zijn er drie routes: verkopen, een partner neemt over of beiden blijven voorlopig eigenaar. Bij overname koopt de ene partner de helft van de overwaarde uit en neemt de hypotheek over. Dat lukt alleen als de bank de vertrekkende partner ontslaat uit de hoofdelijke aansprakelijkheid, en dat vraagt een nieuwe toets van het inkomen. Zonder dat ontslag blijft de vertrekkende partner aansprakelijk voor de hele hypotheekschuld.
- Een taxatie door een onafhankelijke taxateur voorkomt discussie over de waarde.
- Een restschuld bij verkoop is ook gemeenschappelijk en wordt in beginsel gedeeld.
- Fiscale regels voor de hypotheekrenteaftrek na vertrek van een partner zijn aan termijnen gebonden.
Pensioen
Het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd, wordt volgens de wet in beginsel gelijk gedeeld. Die verevening gebeurt niet automatisch: het pensioenfonds moet binnen twee jaar na de scheiding een melding ontvangen. Wie die termijn mist, moet de uitbetaling later zelf bij de ex-partner claimen. Partners kunnen ook conversie afspreken of verevening uitsluiten, in het convenant of in huwelijkse voorwaarden.
Schulden
Schulden die tijdens het huwelijk zijn aangegaan, vallen in de gemeenschap. Na de scheiding kunnen schuldeisers de schuld soms nog op beide ex-partners verhalen, ook als het convenant iets anders zegt. Het convenant regelt alleen de verhouding tussen de partners onderling.
Een werkbare volgorde
- Het huwelijksvermogensregime vaststellen: trouwdatum en eventuele akte.
- Een lijst van bezittingen en schulden op de peildatum maken.
- De woning laten taxeren en de mogelijkheden bij de bank navragen.
- Pensioenoverzichten opvragen en de verevening melden.